- Διαφήμιση -

Ήταν 4 Ιουνίου του 1989 όταν ο κινεζικός στρατός κατέστειλε αιματηρά την πολυήμερη διαμαρτυρία των φοιτητών στο Πεκίνο, με κύριο αίτημά τους την χορήγηση πολιτικών ελευθεριών. Το έδαφος για τις διαμαρτυρίες προετοίμασε ο θάνατος του πρώην Προέδρου και μετέπειτα Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, Χου Γιαομπάνγκ, ο οποίος φιλοδοξούσε να οδηγήσει την χώρα σε έναν πιο δημοκρατικό ανασχηματισμό και ένα πιο ανοιχτό πολιτικό σύστημα.

Η σφαγή της Πλατείας Τιεν Αν Μεν

Στις 22 Απριλίου, πλήθος φοιτητών άρχσε να προσέρχεται στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν (Πλατεία Ουράνιας Γαλήνης) και να ζητά πιο δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις από το ηγετικό κόμμα της Κίνας. Εκτιμήσεις έκαναν λόγο κάποια στιγμή (στις 19 Μαίου), ακόμα και για 1.2 εκατομμύρια ανθρώπους να έχουν συγκεντρωθεί στις διαδηλώσεις. Ωστόσο το Κ.Κ.Κ. αποφάσισε στις 20 Μαίου να κυρήξει στρατιωτικό νόμο και στις 3-4 Ιουνίου να «πνίξει» στο αίμα το ειρηνικό κίνημα το φοιτητών. Διπλωματικές πηγές και δημοσιογραφικές πληροφορίες εκείνης της εποχής κάνουν λόγο για 300-1.000 νεκρούς και πάνω από 10.000 συλληφθέντες, με την καταστολή των διαδηλώσεων να αποτελεί την πιο «μαύρη» σελίδα στην ιστορία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας. Πολλά μέλη της ηγεσίας μάλιστα, τα οποία υποστήριξαν τις θέσεις των φοιτητών, απομακρύνθηκαν από τις θέσεις τους με συνοπτικές διαδικασίες, όπως ο Γενικός Γραμματέας Ζάο Ζιγιάνγκ.

Το παρασκήνιο της ιστορικής φωτογραφίας του Τζεφ Βίντενερ

Τα παραπάνω γεγονότα έχουν συνδεθεί άμεσα με μια φωτογραφία του Τζεφ Βίντενερ και τον ανώνυμο πρωταγωνιστή της, που τραβήχτηκε μια μέρα μετά και θεωρείται μια από τις πιο σημαδιακές και επιδραστικές του περασμένου αιώνα. Πρόκεται, μέχρι και σήμερα ένα σύμβολο ειρήνης και αντίστασης στην βία. Το παρασκήνιο της σύλληψής της, όπως είναι φυσικό, παραμένει διαχρονικά ενδιαφέρον.

Η φωτογραφία του αγνώστου διαδηλωτή μπροστά στα τανκς (πηγή official facebook page Jeff Widener)

Την περίοδο των διαδηλώσεων, ο Τζεφ Βίντενερ εργαζόταν ως φωτογράφος για το Associated Press. Στο Πεκίνο βρισκόταν ήδη μια εβδομάδα, για να καλύψει τις διαμαρτυρίες και… είχε προλάβει να τραυματιστεί κατα την διάρκεια αυτών, ενώ παράλληλα υπέφερε από γρίπη. Την ιστορική φωτο την τράβηξε από τον έκτο όροφο του Beijing Hotel, που βρισκόταν υπό στρατιωτική κατοχή και το οποίο προσέφερε την καλύτερη εικόνα στην Πλατεία Τιεν Αν Μεν.

Ο Τζεφ Βίντενερ (official facebook page)

Το χρονικό του σκηνικού και της διάδοσης της φωτογραφίας

Στις 5 Ιουνίου, ο φωτογράφος εστίαζε τον φακό του στα διερχόμενα τανκς στην πλατεία, όταν ξαφνικά εμφανίζεται ένας άνδρας με άσπρο πουκάμισο και μαύρο παντελόνι που κουβαλούσε, σύμφωνα με μαρτυρίες, δύο σακούλες με ψώνια. Αρχικά ο Βίντενερ ενοχλήθηκε με την παρουσία του άνδρα, γιατί πίστευε πως θα του χάλαγε την σύνθεση του κάδρου του. Λίγο ήξερε όμως πως εκείνη τη στιγμή θα έγραφε ιστορία.

- Διαφήμιση -

Ο Βίντενερ παρακολουθούσε από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου την όλη σκηνή. Ο άνδρας στάθηκε ακριβώς μπροστά από το τανκ, με το δεύτερο να προσπαθεί να περάσει γύρω του. Ωστόσο, ο άνδρας ακολουθούσε την πορεία του τανκ, και το μπλόκαρε σε κάθε προσπάθεια. Κάποια στιγμή, ο τολμηρός διαδηλωτής αποφάσισε να σκαρφαλώσει στο τανκ και να μιλήσει με τον στρατιώτη που το οδηγούσε και μόλις ξανακατέβηκε, παρέμεινε στην αρχική του θέση μπροστά από τα τεθωρακισμένα. Τελικά, μια μερίδα αγνώστων απομάκρυνε τον άνθρωπο από το σημείο και μέχρι σήμερα παραμένει άγνωστη η μοίρα του…

Ο Βίντενερ ήθελε να μεταφέρει στον κόσμο αυτό το μήνυμα συμβολικής αντίστασης, όμως η κινεζική κυβέρνηση κατέβαλε κάθε προσπάθεια να αποκρύψει την εικόνα των γεγονότων, με τον φωτογράφο να τονίζει πως «ήταν πάντοτε μεγάλο το ρίσκο σύλληψης και κατάσχεσης του φιλμ σου». Τη λύση έδωσε ο αμερικανός φοιτητής Κίρκ Μάρτσεν, ο οποίος είχε καταφέρει να οδηγήσει στα κρυφά τον Βίντενερ στο Beijing Hotel. Ο φωτογράφος έδωσε το φιλμ με την επίμαχη φωτο στον Μάρτσεν και ο τελευταίος, αφού το κρτατούσε ασφαλές στα… εσώρουχά του, κατάφερε να το παραδώσει στα αμερικανικά μήντια και σύντομα σε όλον τον κόσμο.

Η κληρονομιά του Tank Man

Η φωτογραφία του Βίντενερ με τον νεαρό διαδηλωτή (ή αλλιώς Tank Man) χρησιμοποιήθηκε σε πάρα πολλά εξώφυλλα περιοδικών και εφημερίδων, φτάνοντας να διεκδικήσει και βραβείο Πούλιτζερ. «Αν και ήξερα πως η φωτογραφία μου ήταν διαδεδομένη, δεν ήταν παρά χρόνια αργότερα, όταν έμαθα πως η εικόνα είχε χαρακτηριστεί ως μια από τις 10 πιο αξιομνημόνευτες όλων των εποχών. Τότε είχα καταλάβει πως είχα κατορθώσει κάτι ξεχωριστό» είχε αναφέρει ο φωτογράφος σε μια μεταγενέστερη συνέντευξή του. Παράλληλα γνωστά μέσα, όπως το Time Magazine έχουν συμπεριλάβει τον άγνωστο διαδηλωτή στους 100 σημαντικότερους ανθρώπους του περασμένου αιώνα και την φωτο του Τζεφ Βίντενερ στις 100 ιστορικότερες όλων των εποχών.

Μέχρι σήμερα, το φωτογραφικό υλικό του Βίντενερ είναι απαγορευμένο στην Κίνα.

Με πληροφορίες από CNN.com, sansimera.gr, TIME Magazine

- Διαφήμιση -