- Διαφήμιση -

Το κόκκινο χαλί έχει ήδη στρωθεί στην Βενετία, η οποία από τις 31 Αυγούστου έχει αρχίσει να υποδέχεται την αφρόκρεμα του παγκόσμιου σινεμά για την 79η έκδοση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου της όμορφης ιταλικής πόλης (που δεν είναι και η μόνη της χώρας).

Φυσικά, όπως κάθε χρόνο, το σημαντικότερο βραβείο που θα δοθεί στις 10 Σεπτεμβρίου και το διεκδικούν φέτος 23 ταινίες δεν είναι άλλο από τον Χρυσό Λέοντα. Ένα βραβείο που στο πέρασμα πολλών δεκαετιών έχει καταλήξει στα χέρια κορυφαίων κινηματογραφιστών και σπουδαίων ταινιών.

Με αφορμή το φετινό φεστιβάλ, στο CalendArt συγκεντρώσαμε 15 σημαντικές δημιουργίες του σινεμά οι οποίες βραβεύθηκαν με τον Χρυσό Λέοντα, καθώς και την χρονιά που έλαβαν αυτή την σημαντική κινηματογραφική διάκριση.

1. Ρασομόν (Ακίρα Κουροσάβα,1951)

Ο Ακίρα Κουροσάβα δημιούργησε ένα από τα μεγαλύτερα αριστουργήματα της δεκαετίας του ’50, το οποίο δικαιωματικά απέσπασε το μεγάλο βραβείο από το Φεστιβάλ Βενετίας. Το «Ρασομόν» αν και δεν συγκίνησε ιδιαίτερα τους κριτικούς στην Ιαπωνία, παραμένει ακόμα και σήμερα μια απαράμιλλη σπουδή στην αφηγηματική κινηματογραφική τεχνική και έχει επηρεάσει δραματικά την 7η Τέχνη και τους εκπροσώπους της, κυρίως στον Δυτικό κόσμο. Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα του Ριονόσουκε Ακουταγκάβα, το «Ρασομόν» παρουσιάζει ένα γεγονός (ο θάνατος ενός σαμουράι στο δάσος) μέσα από τέσσερις διαφορετικές αφηγήσεις.

2. Ο Λόγος (Κάρλ Θέοντορ Ντράιερ,1955)

Το μόνο φιλμ του Κάρλ Θέοντορ Ντράιερ που γνώρισε τόσο κριτική, όσο και εισπρακτική επιτυχία, θεωρείται από σύγχρονους λόγιους του σινεμά ως ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του κινηματογράφου, κυρίως για την συγκλονιστική, για τα δεδομένα της εποχής, φωτογραφία του. Παράλληλα εξετάζει με ιδιαίτερη τόλμη την θέση της θρησκείας στο οικογενειακό και κοινωνικό γίγνεσθαι. Η ταινία εστιάζει στην οικογένεια Μπόργκεν, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο μιας εσωτερικής και θρησκευτικής σύγκρουσης.

3. Τα Παιδικά Χρόνια του Ιβάν (Αντρέι Ταρκόσφσκι, 1962 εξ ημισείας με το Οικογενειακό Ημερολόγιο του Βαλέριο Ζουρλίνι)

Η ταινία του Αντρέι Ταρκόφσκι, που ήταν και το σκηνοθετικό του ντεμπούτο, επιβραβεύθηκε στην Βενετία για το ηχηρό αντιπολεμικό μήνυμά της αλλά και τον εξαίσιο λυρισμό και ποιητικό οίστρο που διέθετε ο ρώσος σκηνοθέτης στο πρώιμο στάδιο της σύντομης, δυστυχώς, φιλμογραφίας του. Τα «Παιδικά Χρόνια του Ιβάν» εξιστορούν τα βιώματα του ορφανού Ιβάν και τις εμπειρίες του κατα τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η ταινία αποτέλεσε μια διεθνή επιτυχία (Καλύτερη Ξενόγλωσση Ταινία και στις Χρυσές Σφαίρες) και εδραίωσε τον Ταρκόφσκι στο πάνθεον των δημιουργών του σινεμά.

4. Η Ωραία της Ημέρας (Λουίς Μπουνιουέλ, 1967)

Ο avant- garde σουρρεαλιστής Λουίς Μπουνιουέλ σαγήνευσε την κριτική επιτροπή της Βενετίας με την «Ωραία της Ημέρας», μια ταινία στην οποία, κατά πολλούς, η Κατρίν Ντενέβ δίνει την καλύτερη ερμηνεία της καριέρας της. Βασισμένη στο ομώνυμο διήγημα του Τζόσεφ Κέσσελ, η «Ωραία της Ημέρας» αφηγείται τη ζωή της Σεβερίν, η οποία δουλεύει ως ιερόδουλη τα μεσημέρια, όταν λείπει ο άντρας της στη δουλειά. Ένα ερωτικό φιλμ στον πυρήνα του, το έργο του Μπουνιουέλ εξερευνά με σχεδόν… σουρρεαλιστικό τρόπο τις πιο ενδόμυχες σαδομαζοχιστικές φαντασιώσεις του ανθρώπινου νου.

5. Όνομα: Κάρμεν (Ζαν Λικ Γκοντάρ, 1983)

Μια ταινία που ανήκει στο δεύτερο μισό της μακράς φιλμογραφικής καριέρας του Ζαν Λικ Γκοντάρ, το «Όνομα: Κάρμεν» αποτελεί μια κινηματογραφική παραλλαγή της περίφημης όπερας «Κάρμεν», διανθισμένη με όλα εκείνα τα στοιχεία που διακρίνουν την πειραματική οπτική του γάλλου σκηνοθέτη. Ο Χρυσός Λέοντας του 1983 κατέληξε σε μια συγκλονιστική ιστορίας μιας γυναίκας (μέλος ομάδας τρομοκρατών), η οποία αποκτά μια επικίνδυνα στενή σχέση με τον φύλακα της τράπεζας που πρόκειται να γίνει στόχος ληστείας.

6. Ξεχασμένα Διαμάντια (Ανιές Βαρντά, 1985)

Η βιρτουόζα γαλλίδα σκηνοθέτιδα Ανιές Βαρντά κατάφερε να συγκινήσει την Βενετία με ένα φαινομενικά απλό σενάριο, που όμως ξεχειλίζει από χαρακτήρα και μια πολυεπίπεδη κινηματογραφική προσέγγιση, καθώς συναρμολογεί την ζωή ενός ατόμου μέσα από διαφορετικές μαρτυρίες. Στα «Ξεχασμένα Διαμάντια» ο κινηματογραφικός φακός της Βαρντά εστιάζει σε μια νεαρή γυναίκα που διασχίζει μοναχικά την περιοχή της Languedoc-Roussillon το χειμώνα. Να σημειωθεί πως το φιλμ είχε και μια καλή χρονιά στις αίθουσες, κόβοντας πάνω από 1.000.000 εισιτήρια στη Γαλλία το 1985.

- Διαφήμιση -

7. Η Μπλέ Ταινία (Κριστόφ Κισλόφσκι, 1993 εξ ημισείας με τα Στιγμιότυπα του Ρόμπερτ Άλτμαν)

Αναμφίβολα μέρος μιας τριλογίας με ασύγκριτο κινηματογραφικό αντίκτυπο, η «Μπλέ Ταινία» του Κριστόφ Κισλόφσκι θεωρείται ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα του σινεμά που έχει στόχο να διεγείρει έντονα τις αισθήσεις, να προκαλέσει τα όρια της 7ης Τέχνης και να διαπραγματευτεί με μοναδικό τρόπο το ζήτημα της προσωπικής τραγωδίας και της ανάγκης του έρωτα. Η Ζουλιέτ Μπινόζ ξεχωρίζει για την ερμηνεία της σε ένα φιλμ που έχει γίνει πλέον αποδεκτό και από τους πιο απαιτητικούς σινεφίλ κύκλους.

8. Ούτε Ένας Λιγότερος (Ζάνγκ Γιμού, 1999)

Η δημιουργία του Ζάνγκ Γιμού, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του κινεζικού σινεμά, ξεχώρισε στη Βενετία για το έντονο πολιτικό της περιεχόμενο, το σχόλιο γύρω από την εκπαιδευτική ανοικοδόμηση καθώς και την ανισότητα ευκαιριών ανάμεσα στο αστικό και αγροτικό πληθυσμό. Στην υπόθεση του έργου, η 13χρονη Γουέι Μινζί αντικαθιστά τον δάσκαλο του χωριού για ένα μήνα, ακολουθώντας ρητά τις συμβουλές του και πολύ περισσότερο το να μην χάσει κανείς από τους μαθητές της το μάθημα. Όταν όμως ένα από τα αγόρια της τάξης ταξιδεύει στην πόλη προς αναζήτηση δουλειάς, η Μινζί τον ακολουθεί με σκοπό να τον φέρει πίσω.

9. Ο Κύκλος (Τζαφάρ Παναχί, 2000)

Διαχρονικά πρωτοπόρος στο χώρο του κινηματογράφου αλλά και μισητός από την κυβέρνηση της ίδιας του της χώρας, ο ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί κατάφερε να αποσπάσει το βαρύτιμο βραβείο του Φεστιβάλ με μια από τις πρώτες του σκηνοθετικές του απόπειρες, τον «Κύκλο». Ταινία απαγορευμένη στο Ιράν, εξιστορεί τις εμπειρίες μιας ομάδας γυναικών, που προσπαθούν να προσαρμοστούν στα δεδομένα του ανδροκρατούμενου και σεξιστικού καθεστώτος της χώρας. Η ταινία αναγνωρίστηκε από τον Δυτικό κόσμο για την τολμηρή απεικόνιση ενός επίκαιρου θέματος (κακοποίηση γυναικών) αλλά μετέτρεψε τον σκηνοθέτη σε στόχο κριτικής στην πατρίδα του.

10. Η Επιστροφή (Αντρέι Ζβιαγκίντσεφ, 2003)

Ο γνωστός ρώσος δημιουργός μας συστήθηκε σκηνοθετικά με την «Επιστροφή» ένα συγκλονιστικό δράμα που αγγίζει τα όρια του θρίλερ, εξερευνώντας παράλληλα τις συνέπειες της σκληρής και απότομης ενηλικίωσης. Το Φεστιβάλ επιβράβευσε την σκηνοθετική μαεστρία του Ζβιαγκίντσεφ, ο οποίος θέτει στο προσκήνιο δύο αγόρια που συναντούν τον πατέρα τους έπειτα από 12 χρόνια απουσίας του τελευταίου. Εκείνος θα τους οδηγήσει σε ένα απομονωμένο νησί, με στόχο να δοκιμάσει τον ανδρισμό τους και να τους φέρει στα όριά τους.

11. Το Μυστικό της Βέρα Ντρέικ (Μάικ Λι, 2004)

Το ρεαλιστικό δράμα του Μάικ Λι αποτελεί μια σκληρή αποτύπωση της δεκαετίας του ’50 στο Λονδίνο και εντυπωσίασε το κοινό στη Βενετία για το δύσκολο και ευαίσθητο θέμα που αγγίζει. Το φιλμ κερδίζει πολλά από την εξαιρετική ερμηνεία της Ιμέλντα Στόντον ως Βέρα Ντρέικ, η οποία βοηθάει αφιλοκερδώς γυναίκες που έρχονται αντιμέτωπες με μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για την ταινία στην λεπτομερή ανάλυση του Κώστα Νικολού.

12. Lebanon (Σαμουέλ Μαόζ, 2009)

Η δημιουργία του Σαμουέλ Μαόζ παραμένει μια άκρως θριλερική, ημιαυτοβιογραφική περιπέτεια που γεννά ένα κλειστοφοβικό συναίσθημα στον θεατή και αντανακλά τη φρίκη του πολέμου μέσα από τις ανθρώπινες εμπειρίες. Η ταινία διασραματίζεται εξ’ολοκλήρου σε ένα τανκ κατά τη διάρκεια του Λιβανέζικου πολέμου το 1982 και σκιαγραφεί τις εμπειρίες των στρατιωτών μέσα από τον εσώκλειστο χώρο του τανκ.

13. Πιετά (Κιμ Κι Ντουκ, 2012)

Αν και είναι μια persona non grata πλέον στην χώρα του (λόγω των κατηγοριών περί σεξουαλικής κακοποίησης), ο αείμνηστος Κιμ Κι Ντουκ είναι αναμφισβήτητα ένας καθηλωτικός δημιουργός, με τις ταινίες του να διαθέτουν έντονα το στοιχείο του σοκ, την εξαίσια καλλιτεχνική διεύθυνση και τον μινιμαλιστικό διάλογο στα όρια της σιωπής. Η «Πιετά», που διηγείται την επανένωση ενός τοκογλύφου με την χαμένη μητέρα του, δεν αποτελεί εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα και κέρδισε την αποδοχή της Βενετίας. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο αφιέρωμα του Γιώργου Ψάχου για τον Κιμ Κι Ντουκ και την φιλμογραφία του, με αφορμή τον θάνατο του σκηνοθέτη τον Νοέμβριο του 2020.

14. Ρόμα (Αλφόνσο Κουαρόν, 2018)

Ο Αλφόνσο Κουαρόν μάγεψε όλον τον κινηματογραφικό κόσμο το 2018 με το ασπρόμαυρο δράμα του «Ρόμα», με τον Χρυσό Λέοντα να ήταν μόνο η αρχή. Γεμάτη από ημιαυτοβιογραφικά στοιχεία που παραπέμπουν και στα παιδικά χρόνια του σκηνοθέτη, η ταινία εστιάζει στην ζωή της Κλέο Γκουτιέρεζ ως καμαριέρα στην περιοχή Κολόνια Ρόμα της Πόλης του Μεξικού. Η ταινία είχε κάνει πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Βενετίας, ενώ ακολούθησαν άπειρες διακρίσεις (και στα Όσκαρ) για την σκηνοθεσία του Κουαρόν αλλά και την ερμηνεία της ερασιτέχνιδας Γιαλίτσα Απαρίσιο στον πρωταγωνιστικό ρόλο.

15. Τζόκερ (Τόντ Φίλιπς, 2019)

Αναμφίβολα η πιο αμφιλεγόμενη ταινία της δεκαετίας του 2010, ο «Τζόκερ» του Τοντ Φίλιπς έθεσε τα θεμέλια για μια διαφορετική απεικόνιση του γνωστού κακού στο σύμπαν του Μπάτμαν και πυροδότησε αμέτρητες αντιδράσεις γύρω από την ακραία βίαιη φύση της ταινίας, αλλά και τα τολμηρά κοινωνικοπολιτικά θέματα με τα οποία καταπιάνεται. Η νίκη στο Φεστιβάλ Βενετίας δικαίωσε το στοίχημα του σκηνοθέτη, ενώ ο Χοακίν Φοίνιξ κατάφερε να μετατρέψει με την ερμηνεία του τον Τζόκερ σε έναν από τους εμβληματικότερους κινηματογραφικούς χαρακτήρες της γενιάς του.

Έξτρα: Το Γεγονός (Ωντρέ Ντιγουάν, 2021)

Η σοκαριστική ταινία της Ωντρέ Ντιγουάν είναι ο πιο πρόσφατος Χρυσός Λέοντας, η θεματική του όμως είναι πιο επίκαιρη και σημαντική από ποτέ. Βασισμένη στο βιβλίο της Ανι Ερνώ, η ταινία αφηγείται την ιστορία της Αν, η οποία ανγκάζεται να εγκαταλείψει τις σπουδές και τα όνειρά της, λόγω μιας ενεπιθύμητης εγκυμοσύνης. Αποφασισμένη να κάνει έκτρωση, θα έρθει αντιμέτωπη με μια συντηρητική κοινωνία που δεν εγκρίνει αυτή της την πράξη. Στην Ελλάδα προβλήθηκε στα μέσα του καλοκαιριού, με κοινό και κριτικούς να υποδέχονται θερμά την δηιουργία της γαλλίδας σκηνοθέτιδας.

Αναλυτικά το Διαγωνιστικό Τμήμα του φετινού Φεστιβάλ Βενετίας:

White Noise του Νόα Μπόμπακ (ΗΠΑ) – Ταινία Εναρξης
Il Signore Delle Formiche του Τζάνι Αμέλιο (Ιταλία)
The Whale του Ντάρεν Αρονόφσκι (ΗΠΑ)
L’Immensità του Εμανουέλε Κριαλέζε (Ιταλία)
Saint Omer της Αλις Ντιόπ (Γαλλία)
Blonde του Αντριου Ντόμινικ (ΗΠΑ)
TAR του Τοντ Φιλντ (ΗΠΑ)
Love Life του Κότζι Φουκάντα (Ιαπωνία)
Bardo, False Chronicle of a Handful of Truths του Αλεχάντρο Γκονσάλες Ινιάριτου (Μεξικό)
Athena του Ρομέν Γαβρά (Γαλλία)
Bones and All του Λούκα Γκουαντανίνο
The Eternal Daughter της Τζοάνα Χογκ (Ηνωμένο Βασίλειο)
Beyond The Wall του Βαχίντ Τζαλιλβάντ (Ιράν)
The Banshees of Inisherin του Μάρτιν ΜακΝτόνα (Ηνωμένο Βασίλειο, ΗΠΑ)
Argentina, 1985 του Σαντιαγκο Μίτρε (Αργεντινή, ΗΠΑ)

Επιμέλεια άρθρου: Γιώργος Ψάχος

- Διαφήμιση -