- Διαφήμιση -

Η ταινία «Το μυστικό της Βέρα Ντρέικ» (παραγωγής 2004, πρωτότυπος τίτλος: Vera Drake) του Mike Leigh είναι μια ταινία εποχής που διαδραματίζεται στο Λονδίνο του 1950, το οποίο απαθανάτισε εξαιρετικά διεισδυτικά ο Ρόμπερτ Φρανκ μέσα από τον φακό του. Πρόκειται για μια περίοδο όπου διατηρούνται έντονα οι ταξικές ανισότητες και η σκληρή πραγματικότητα αποτελεί «προνόμιο» μόνο για τους φτωχούς.

Μυστικά, αλήθειες και ψέματα

Ο εγγλέζος Μάικ Λι παίρνει ως θεματικό καμβά μια ιστορία που βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και μας την αφηγείται εξαιρετικά. Εστιάζει τον φακό του στην καθημερινότητα μιας τίμιας γυναίκας που βοηθάει αφιλοκερδώς άλλες γυναίκες που αντιμετωπίζουν πρόβλημα λόγω ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης.

Η Vera Drake είναι ένας άνθρωπος που στο πρόσωπο της εκφράζεται ανάγλυφα η εργατική τάξη: η εργασία, ο μόχθος της, η τιμιότητα της αλλά και η αλληλεγγύη που επιδεικνύει στον κόσμο και πιο συγκεκριμένα σε γυναίκες που έχουν ανάγκη άμβλωσης, είτε γιατί βιάστηκαν είτε γιατί δεν μπορούν να θρέψουν ένα ακόμα στόμα. Η ταινία μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια τοιχογραφία της αγγλικής κοινωνίας καθώς αποτυπώνει εξαιρετικά ρεαλιστικά το πνεύμα της εποχής, τις συνθήκες που επικρατούσαν, τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές των ανθρώπων. Η προσεκτική επιλογή των σκηνικών και των χώρων καθώς επίσης η προσεγμένη ενδυματολογία συμβάλλουν τα μέγιστα προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πρωταγωνίστρια, την οποία υποδύεται εξαίσια με τρόπο εσωτερικό η Imelda Staunton, είναι μια γυναίκα λαϊκής καταγωγής ριγμένη από νεαρή ηλικία στη βιοπάλη. Αυτό είναι εμφανές και στο πρόσωπο της καθώς παρότι μόνο 45 ετών, η ταλαιπωρία και τα βάσανα την κάνουν να μοιάζει με 60.

- Διαφήμιση -

Τιμωρώντας τους αθώους…

Η Βέρα εργάζεται καθαρίζοντας σπίτια πλουσίων, φροντίζει την παράλυτη μητέρα της ενώ παράλληλα είναι σύζυγος, μητέρα και νοικοκυρά στη δική της οικογένεια, όπως άλλωστε χιλιάδες άλλες γυναίκες της εργατικής τάξης. Αυτό όμως που την ξεχωρίζει είναι το γεγονός ότι βοηθάει εθελοντικά και χωρίς χρηματική ανταλλαγή γυναίκες που αντιμετωπίζουν ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, κάτι το οποίο είναι παράνομο και «ανήθικο» για τα δεδομένα της εποχής. Η άμβλωση θεωρείται έγκλημα και η πουριτανική κοινωνία της Αγγλίας την αντιμετωπίζει ως τέτοια, την ίδια όμως στιγμή που κάποιοι «αμέμπτου ηθικής» γιατροί και όχι μόνο αισχροκερδούν από τέτοιες καταστάσεις. Η Βέρα είναι εκτός αυτής της συνθήκης και υπακούει μόνο στην αλληλεγγύη και στην καλοσύνη της καρδιάς της.

Ωστόσο, κάποια μέρα μια κοπέλα που η Βέρα βοήθησε να αποβάλλει, παθαίνει μόλυνση, καλείται η αστυνομία και βρίσκεται ξαφνικά κατηγορούμενη και στιγματισμένη. Ο κόσμος της γκρεμίζεται και η ίδια καταρρέει συναισθηματικά και ψυχολογικά. Φτάνει στα έδρανα του δικαστηρίου ως κατηγορούμενη: οι δικαστές φροντίζουν να εξαντλήσουν την αυστηρότητα του νόμου επάνω της ενώ την ίδια στιγμή μπορεί να εθελοτυφλούν για άλλα εγκλήματα ή παρανομίες που διαπράττονται από υψηλά ιστάμενους της «καλής» κοινωνίας. Ποιος είπε άλλωστε ότι η δικαιοσύνη δεν ήταν και δεν είναι ταξική;

Η καταρρακωμένη Βέρα δεν αρνείται τις κατηγορίες, δεν μπαίνει καν στη διαδικασία να υπερασπιστεί τον εαυτό της: απαντά με ειλικρίνεια και δηλώνει ρητά εις επήκοον όλων ότι θεωρεί τον εαυτό της ένοχο. Στα μάτια όλων μας όμως είναι μια πραγματική ηρωίδα και άξια επαίνου για ό,τι έχει κάνει.

Ένα σχόλιο που θα μπορούσαμε να κάνουμε σχετικά είναι το εξής: ενώ η ταινία διαυγάζει εξαιρετικά το πολιτισμικό περιβάλλον της εποχής, τους ανθρώπους, τις συμπεριφορές, τα ήθη κτλ, την ίδια στιγμή αντιμετωπίζει με μια αμηχανία ίσως το ζήτημα της άμβλωσης από την πλευρά της ηρωίδας, καθώς δεν είναι σαφές ως ταινία τι θέση παίρνει και γενικότερα που το πηγαίνει. Υπάρχει μια έλλειψη σαφήνειας από ένα σημείο κι έπειτα γεγονός που δεν επιτρέπει στην ταινία να φτάσει στο ανώτερο επίπεδο των δυνατοτήτων της και να αναδείξει την ουσιαστική της θέση πέρα από την πιστή και γλαφυρή απεικόνιση των συνθηκών του Λονδίνου της δεκαετίας του 50.

- Διαφήμιση -